Enki Bilal

Γεννημένος στις 7 Οκτώβρη του 1951 στο Βελιγράδι, ο Enki Bilal φτάνει στο Παρίσι το 1960. Το 1972 κερδίζει το μεγάλο βραβείο σ’ ένα διαγωνισμό κόμικς που είχε διοργανώσει το – πάλαι ποτέ – περιοδικό Pilote. Σ’ αυτό το χώρο δημοσίευσε το πρώτο του κόμικς, που φέρει τον τίτλο «Το καταραμένο μπώλ», φανερά επηρεασμένος από τους απέραντους χώρους του φανταστικού. Οι πρώτες του δημιουργίες ποτισμένες από μάγματα φαντασίας κυμαίνονται σε μικρές αυτοτελείς ιστορίες που από μέσα τους απορρέει μια σφιχτή – πολυδιάστατη -. κλειστή και έντονη κατάσταση αβάσταχτου πόνου, η ροοφόρα, μοναχική. γλυκιά – μα κοφτερή λεπίδα στη σάρκα – μελαγχολία, η εμμονή στο παράδοξο, στο ακατανόητο, στο μεταφυσικό στοιχείο και η βία συνθέτουν ένα μετά – σύμπαν ανέλπιδο, γεμάτο αίμα, Θάνατο και μια υπόκωφη διάθεση ξυραφιών στο δέρμα της ψυχής. Ονειρικές – εφιαλτικές – πεσιμιστικές καταστάσεις, μια άπνευστη φυγή στο χώρο – χρόνο των μεταφυσικών πλάσεων, συμβάντων και ουρλιαχτών. Οι ιστορίες αυτές υπάρχουν στα άλμπουμ «L’ Appel des Etoiles » και «Αναμνήσεις απ’ το υπέρ – διάστημα» που ο δημιουργός τα ορίζει σαν «σημεία αναφοράς» για τις άλλες κατοπινές δημιουργίες του.

Η κρουαζιέρα των λησμονημένων
Ο Enki Bilal συναντά το 1972 τον σεναριογράφο Pierre Christin. Τα κοινά χνώτα που κουβαλούν, αποκτούν μορφή στους «Θρύλους του σήμερα», μια σειρά από πέντε άλμπουμ πολιτικής φαντασίας που ξεκινά με την προσωπική «Κρουαζιέρα των Λησμονημένων», συνεχίζεται με το επικό «Πέτρινο Καράβι», το αριστουργηματικό «Η Πόλη που δεν Υπήρχε», το νοσταλγικό Οι φάλαγγες της Μαύρης Τάξης και ολοκληρώνεται (:) με το ομιχλώδες «Παρτίδα Κυνηγιού». Στην αρχή – πρώτα άλμπουμ – υπήρχε σε πρώτο πλάνο ο τοπικός χαρακτήρας, με αναφορές καθαρά γαλλικές (Βρετόνοι, ψαράδες, στρατιωτικό στρατόπεδο στην Λαντ, απεργία εργατών στα χυτήρια του Ζαντακούρ) στην εξέλιξη όμως το πλαίσιο άπλωσε τα κόκκινα πλοκάμια του και το χταπόδι περιπλανήθηκε και απόμεινε μονάχο του σε κάποιες ευαίσθητες – ταραγμένες – περιοχές στα Δυτικά ή Ανατολικά της Μητρόπολης. Οι «Θρύλοι του Σήμερα» διαπραγματεύτηκαν νέα θέματα, εισάγοντας στα πάνελ την πολιτικοκοινωνική σκοπιά και ιχνηλατώντας τη βία της ανάμνησης, ακολουθώντας τα χνάρια της ουτοπικής πραγματικότητας και της ρεαλιστικής μυθοπλασίας, αποτελώντας το ρόλο ενός μαχητή αγγέλου, βουβό αγγελιοφόρο του αναπόφευκτου.

Ο δρόμος για την αιωνιότητα
Ο νεωτεριστής, ανανεωτής του σύγχρονου κόμικς, ο μεγάλος Enki Bilal δεν Θα μπορούσε να λείψει από την εστέτ ομάδα του μυθικού Metal Hurlant (Moebius, Farkas, Dionnet, Druillet, Jodorowsky), έτσι το 1975, στο τεύχος 6 του περιοδικού δημοσιεύει το εκπληκτικό «Crux Universalis Eternity Road», μια ασπρόμαυρη ιστορία πόνου, σπαραγμού, ματαίας αναζήτησης, παράνοιας, αποκεφαλισμών, μέσα σε μια παράδοξα εφιαλτική σκηνή του Θεάτρου του πανικού και παράλληλα με ένα ανατριχιαστικό κλίμα ενός παράφρονα Θεού και ενός δαίμονα που δεν διαφέρουν και πολύ. Φωνές από μια τερατώδη διάσταση ενός πλατό βυθισμένου στο μαύρο αίμα. Συνάμα. με τον J.Ρ. Dionnet, δημιουργούν το «Exterminateur 17», ένα κόμικς όχι και τόσο πετυχημένο, ίσως λόγω ασυμβατότητας των κόσμων των δύο δημιουργών.

Bleu sang – Το αμύγδαλο του Θεού
Με τη «Γιορτή των Αθανάτων» (1980) ο Bilal αφήνει τα χρώματα και τις ιδέες να τον οδηγήσουν στο κορυφαίο σκαλί της δημιουργίας. Ο «A. Nikopol» είναι ο ήρωας του κόμικς αυτού, στην ουσία ένα θύμα, το ιδανικό Θύμα κάθε είδους χειραγώγησης, χαρακτηριστικό απόκληρο μιας απάνθρωπης κοινωνίας. Πολλές οι αναφορές στο γερμανικό κινηματογράφο της δεκαετίας του εβδομήντα. («Το μαχαίρι στο κεφάλι», «ο Αμερικανός φίλος», απ’ όπου και π ομοιότητα του «Nikopol» με το μεγάλο ηθοποιό Bruno Ganz. Ξεκινώντας από μια ασφυκτική ατμόσφαιρα μιας καταπιεσμένης πόλης, δημιουργήθηκε η προβολή του Παρισιού σε ένα κοντινό μέλλον (2023) και η καρικατούρα μιας απολυταρχικής εξουσίας. Η εικόνα που απορρέει δεν είναι ακριβώς μελλοντολογική. Οι αναφορές στο παρόν και στο παρελθόν δίνουν μια εντύπωση βιωμένων καταστάσεων, επανάληψης, επιστροφής στα ίδια. Πρόκειται για μια ιστορία πολιτική αλλά με γενικότερη έννοια, υπάρχουν αναφορές στο ναζισμό, στο φασισμό και σε δικτατορίες του ’30 και ’40, στην εκκλησία (π.χ. παπάδες), στον μιλιταρισμό.
Ο Bilal έφερε το ρεύμα των εκκεντρικών ιστοριών στο απόγειο της δόξας τους. Όπως και ο συγγραφέας ΕΦ Roger Zelazny στο βιβλίο του «Το βασίλειο του σκότους και του φωτός», έτσι και ο Bilal εμφανίζει στο κόμικς του αιγυπτιακές θεότητες, θεοί που με σκάφος τους μια ιπταμένη πυραμίδα μένουν από καύσιμα πάνω από το Παρίσι. Ο πιο συμπαθής από αυτούς ο Χόρους, ο τρελός επαναστάτης, φονιάς Θεός με την ανθρώπινη ψυχή, παρανοϊκός και φιλόδοξος που μπαίνει στο κορμί του Νικοπόλ καταλαμβάνοντάς τον και χαρίζοντας του ένα πόδι από σίδερο. Αιγύπτιοι Θεοί με ανθρώπινα ελαττώματα, ο ευαίσθητος, αγνός ήρωας Νικοπόλ με ένα πόνο σπαραχτικό, ο γιος του που είναι όμοιός του (Ο Νικοπόλ καταψύχτηκε και στάλθηκε εξορία στο διάστημα για 30 χρόνια) και έχει το ίδιο όνομα με τον πατέρα του (τον γιο ας τον λέμε Νίκο) και την ίδια προσωπικότητα. Στοιχεία σουρεαλιστικής οπτικής που συγχέονται σε ένα Enki Bilal παράλογο σύμπαν που σφύζει από εξωγήινους, μηχανές που μιλούν, τέρατα, βίαιους ακρωτηριασμούς, σφαγές. απόγνωση, θλίψη, τον Θάνατο, την ανάσταση και το πέρασμα στους δρόμους της ψυχικής αρρώστιας. Πεσιμιστική διάθεση από τον ιδιοφυή Bilal απέναντι σ’ ένα κόσμο τρελών.
Το 1986 δημιουργεί τη συνέχεια με τη «Γυναίκα Παγίδα» που δεν είναι άλλη από τη Τζιλ Μπιοσκόπ. Η αποτρόπαια και ντελιριακή οδύσσεια της νεαρής αυτής γοητευτικότατης δημοσιογράφου με τον ασύστολο εθισμό της στα παραισθησιογόνα και στη λήθη. Η Τζιλ θα δοθεί στον Νικοπόλ και το τρίγωνο ολοκληρώνει ο Χόρους. Το τελευταίο μέρος της τριλογίας φέρει τον τίτλο «Ισημερινό ψύχος» και, αν και έρχεται να ξεδιαλύνει τις καταστάσεις, τελικά τις κατευθύνει στην αρχή, διαγράφοντας ένα κύκλο που φτάνει στο τέλος του και στην αρχή του. Ο Νικοπόλ παρηκμασμένος, παρατημένος από τη ζωή, με την ψυχή του να’ χει φύγει από το στήθος του και να’ χει πετάξει σαν πεταλούδα, φτάνοντας και μένοντας για πάντα στα χείλη της Τζιλ. Ένα εκπληκτικό βιβλίο το «Bleu Sang» (Μπλε αίμα) προστίθεται και εστιάζει την προσοχή του στους παθιασμένους έρωτες της Τζιλ Μπιοσκόπ και του Νικοπόλ.
Δεν θέλω να πεθάνω από ζέστη στους -20
Ο Enki Bilal, ο απόλυτος ζωγράφος των κόμικς, με αριστουργήματα όπως Η Γυναίκα Παγίδα, Ο ύπνος του κτήνους και 32 Δεκέμβρη, ευφυής συγγραφέας, εκτός από τα κόμικς ασχολήθηκε και με το σινεμά (και συνεχίζει…).Έπειτα από ένα φιλμ μικρού μήκους με τίτλο La Femme Graphique, το 1989 γύρισε την πρώτη του ταινία το «Bunker Palace Hotel» (εντελώς άπαιχτη στην Ελλάδα, μα ίσως κάποτε έρθει και στα ζοφερά μέρη μας) και χρόνια αργότερα μια δεύτερη, το Tykho Moon.

Αφήστε μια απάντηση